![]() |
pixabay / Alexandra_Koch |
Ted Snider - libertarianinstitute.org / Παρουσίαση Freepen.gr
Άλλες φορές, η Ρωσία έχει παραιτηθεί από τις διαπραγματεύσεις. Σε μια συνέντευξη Τύπου στα Ηνωμένα Έθνη, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ θρήνησε, αν επιμένετε ««στο πεδίο της μάχης»—καλά, ας είναι στο πεδίο της μάχης».
Και κατά καιρούς, η Ουκρανία και η Ρωσία ήταν πρόθυμες να διαπραγματευτούν μεταξύ τους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, δεν ήταν ποτέ πρόθυμες να διαπραγματευτούν. Αντίθετα, μια κυβέρνηση που υποσχέθηκε στον κόσμο «μια νέα εποχή αδυσώπητης διπλωματίας» έφερε ένα δυσαρεστημένο μοτίβο παρεμπόδισης των διαπραγματεύσεων.
Ήδη από τις 17 Δεκεμβρίου 2021, μήνες πριν από την εισβολή της, η Ρωσία παρουσίασε στις Ηνωμένες Πολιτείες μια πρόταση για αμοιβαίες εγγυήσεις ασφάλειας που απαιτούσε το ΝΑΤΟ να μην επεκταθεί στην Ουκρανία. Η πρόταση απαιτούσε «οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής να λάβουν μέτρα για να αποτρέψουν την περαιτέρω επέκταση της Συμφωνίας του Βορείου Ατλαντικού (ΝΑΤΟ) προς ανατολάς και να αρνηθούν την ένταξη στη Συμμαχία των δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ». Ένα μήνα αργότερα, στις 26 Ιανουαρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψαν το κεντρικό αίτημα της Ρωσίας και αρνήθηκαν επισήμως να διαπραγματευτούν, επιμένοντας αντ' αυτού στο «δικαίωμα των άλλων κρατών να επιλέγουν ή να αλλάζουν ρυθμίσεις ασφαλείας».
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν παρατήρησε «πως οι θεμελιώδεις ρωσικές ανησυχίες αγνοήθηκαν». Στην επίσημη ρωσική απάντηση στις 17 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία είπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ δεν πρόσφεραν «καμία εποικοδομητική απάντηση» στα βασικά αιτήματα της Ρωσίας. Τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 21 Φεβρουαρίου, ο Σεργκέι Λαβρόφ είπε: «Η αξιολόγηση αυτής της απάντησης δείχνει πως οι δυτικοί συνάδελφοί μας δεν είναι διατεθειμένοι να δεχτούν τις κύριες προτάσεις μας, κυρίως αυτές για τη μη επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά. Αυτό το αίτημα απορρίφθηκε με αναφορά στη λεγόμενη πολιτική ανοιχτών θυρών του μπλοκ και στην ελευθερία κάθε κράτους να επιλέγει το δικό του τρόπο διασφάλισης της ασφάλειας». Υπογραμμίζοντας το αμερικανικό πείσμα σχετικά με τη διαπραγμάτευση, ο βετεράνος διπλωμάτης πρόσθεσε τη σημαντική λεπτομέρεια ότι, «Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε η Βορειοατλαντική Συμμαχία πρότειναν εναλλακτική σε αυτή τη βασική διάταξη».
Στις 8 Απριλίου 2022, ο Derek Chollet, σύμβουλος του υπουργού Εξωτερικών Antony Blinken, παραδέχτηκε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες είπαν στη Μόσχα ότι οι διαπραγματεύσεις για την επέκταση του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία δεν ήταν ποτέ στο τραπέζι.
Μόλις τον περασμένο μήνα, στις 17 Σεπτεμβρίου, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ έκανε την εκπληκτική παραδοχή ότι, όπως πάντα επέμενε ο Πούτιν, η Ρωσία «πήγε στον πόλεμο για να αποτρέψει το ΝΑΤΟ, περισσότερο ΝΑΤΟ, κοντά στα σύνορά του» και πως ο Πούτιν «έστειλε ένα σχέδιο συνθήκης που ήθελαν να υπογράψει το ΝΑΤΟ, για να μην υποσχεθούν άλλη διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Αυτό μας έστειλε. Και ήταν προϋπόθεση για να μην εισβάλουν στην Ουκρανία. Φυσικά δεν το υπογράψαμε». Ο Στόλτενμπεργκ στη συνέχεια επανέλαβε: «Ήθελε να υπογράψουμε αυτή την υπόσχεση, ποτέ να μην διευρύνουμε το ΝΑΤΟ… Το απορρίψαμε».
Στις 27 Φεβρουαρίου 2022, λίγες μέρες μετά τον πόλεμο, η Ρωσία και η Ουκρανία ανακοίνωσαν ότι θα πραγματοποιήσουν συνομιλίες στη Λευκορωσία. Στο τέλος των συνομιλιών, οι δύο αντιπροσωπείες επέστρεψαν στην πατρίδα τους για διαβουλεύσεις, έχοντας εντοπίσει θέματα προτεραιότητας. Ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών πραγματοποιήθηκε στη Λευκορωσία στις 3 Μαρτίου.
Σε συνέντευξη Τύπου στις 25 Φεβρουαρίου, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Νεντ Πράις ρωτήθηκε ποια ήταν η θέση των ΗΠΑ για τις επερχόμενες «συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας που θα πραγματοποιηθούν στο Μινσκ», την πρωτεύουσα της Λευκορωσίας. Ο Πράις απέρριψε τις διαπραγματεύσεις, λέγοντας: «Τώρα βλέπουμε τη Μόσχα να προτείνει η διπλωματία να γίνει στην κάννη ενός όπλου ή καθώς οι ρουκέτες, οι όλμοι και το πυροβολικό της Μόσχας στοχεύουν τον ουκρανικό λαό. Δεν πρόκειται για πραγματική διπλωματία. Δεν είναι αυτές οι προϋποθέσεις για πραγματική διπλωματία».
Λίγο αργότερα, στις 6 Μαρτίου, ο τότε πρωθυπουργός του Ισραήλ Naftali Bennett πραγματοποίησε μια αιφνιδιαστική επίσκεψη στη Μόσχα για να συναντηθεί με τον Πούτιν σε μια προσπάθεια μεσολάβησης. Ο Μπένετ είχε μια σειρά από συνομιλίες με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι πριν πετάξει στη Γερμανία για συναντήσεις με τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς. Ο Μπένετ είχε επίσης συνομιλίες με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ακολουθούμενο από τον τότε πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Μπόρις Τζόνσον και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν.
Ο Μπένετ είπε ότι «υπήρχαν πολλές πιθανότητες να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός». Αλλά ο Μπένετ λέει επίσης πως η Δύση πήρε μια διαφορετική απόφαση. «Λοιπόν, το μπλόκαραν;» ρώτησε ο συνεντευκτής του. «Το εμπόδισαν», απάντησε ο Μπένετ.
Από το Μάρτιο του 2022 έως τον Απρίλιο, η Τουρκία μεσολάβησε στις συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας στην Κωνσταντινούπολη. Οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια δοκιμαστική συμφωνία.
Στις 13 Ιουνίου, ο Πούτιν επιβεβαίωσε ότι «καταλήξαμε σε συμφωνία στην Κωνσταντινούπολη» και πως είχε φτάσει στο επίπεδο να μονογραφηθεί και από τις δύο πλευρές. Στις 9 Σεπτεμβρίου, ο Λαβρόφ επιβεβαίωσε περαιτέρω πως η συμφωνία είχε μονογραφηθεί: «[Εμείς] πραγματοποιήσαμε συνομιλίες τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2022», είπε ο Λαβρόφ, «Συμφωνήσαμε σε ορισμένα πράγματα. Όλα είχαν ήδη μονογραφηθεί».
Στο στάδιο της προετοιμασίας βρισκόταν μια πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι.
Όμως, στις 9 Απριλίου 2022, ο Μπόρις Τζόνσον έσπευσε στο Κίεβο και επέμεινε στον Ζελένσκι ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν «θα έπρεπε να πιεστεί, όχι να γίνει διαπραγμάτευση» και πως, ακόμη κι αν η Ουκρανία ήταν έτοιμη να υπογράψει κάποιες συμφωνίες με τη Ρωσία, «η Δύση δεν ήταν».
Οι διαπραγματεύσεις σταμάτησαν ξαφνικά. Στις 13 Ιουνίου 2023, ο Πούτιν είπε: «Στην πραγματικότητα το κάναμε αυτό, αλλά απλώς το πέταξαν αργότερα και τέλος». Στις 17 Ιουνίου, ο Πούτιν είπε σε μια αφρικανική αντιπροσωπεία ότι «οι αρχές του Κιέβου πέταξαν [τις δεσμεύσεις τους] στον κάδο των σκουπιδιών της ιστορίας. Τα παράτησαν όλα». Ο Πούτιν κατηγόρησε σιωπηρά τις Ηνωμένες Πολιτείες, λέγοντας πως όταν τα συμφέροντα της Ουκρανίας «δεν συγχρονίζονται» με τα αμερικανικά συμφέροντα, «τελικά πρόκειται για τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Γνωρίζουμε ότι κρατούν το κλειδί για την επίλυση προβλημάτων». Στις 23 Σεπτεμβρίου 2023, ο Λαβρόφ είπε επίσης: «Νομίζω πως κάποιος στο Λονδίνο ή στην Ουάσιγκτον δεν ήθελε να τελειώσει αυτός ο πόλεμος».
Στις 20 Απριλίου 2022, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου είπε : «Υπάρχουν χώρες εντός του ΝΑΤΟ που θέλουν να συνεχιστεί ο πόλεμος».
«Μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ», εξήγησε ο Τσαβούσογλου, «μένει η εντύπωση ότι… υπάρχουν εκείνοι στα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ που θέλουν να συνεχιστεί ο πόλεμος, αφήστε τον πόλεμο να συνεχιστεί και η Ρωσία να αποδυναμωθεί». Στις 18 Νοεμβρίου 2022, ο Numan Kurtulmus, ο αντιπρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος του Ερντογάν, είπε: «Γνωρίζουμε ότι ο Πρόεδρός μας συνομιλεί με τους ηγέτες και των δύο χωρών. Σε ορισμένα θέματα σημειώθηκε πρόοδος, φτάνοντας στο τελικό σημείο, μετά ξαφνικά βλέπουμεπωςι ο πόλεμος επιταχύνεται… Κάποιος προσπαθεί να μην τελειώσει ο πόλεμος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν την παράταση του πολέμου ως συμφέρον τους… Υπάρχουν εκείνοι που θέλουν να συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος… Πούτιν-Ζελένσκι επρόκειτο να υπογράψουν, αλλά κάποιος δεν το ήθελε».
Έκτοτε δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.