![]() |
pixabay / podex99 |
Πριν από δέκα χρόνια, αυτό το μήνα, η διαβόητη τρομοκρατική οργάνωση ISIS κατέκτησε με απίθανο τρόπο τη Μοσούλη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράκ. Σε δύο μόνο ημέρες μάχης, μερικές εκατοντάδες μαχητές του ISIS κατέλαβαν την πόλη, αναγκάζοντας χιλιάδες Ιρακινούς στρατιώτες και αστυνομικούς να φύγουν μέσα στο χάος και τη σύγχυση.
The Cradle's Iraq Correspondent / Παρουσίαση Freepen.gr
Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης απέδωσαν την πτώση της πόλης στις θρησκευτικές πολιτικές του τότε πρωθυπουργού του Ιράκ Νούρι αλ Μαλίκι, υπονοώντας ότι οι τοπικοί σουνίτες καλωσόρισαν την εισβολή του ISIS. Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν πως αιφνιδιάστηκαν από την ταχεία άνοδο της τρομοκρατικής οργάνωσης, ωθώντας τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα να ορκιστεί να " εξουθενώσει και τελικά να καταστρέψει" την ομάδα.
Ωστόσο, μια προσεκτική επισκόπηση των γεγονότων γύρω από την πτώση της Μοσούλης και οι συζητήσεις με τους κατοίκους κατά την πρόσφατη επίσκεψη του The Cradle στην πόλη δείχνουν το αντίθετο.
Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί σύμμαχοί τους χρησιμοποίησαν το ISIS ως πληρεξούσιο για να ενορχηστρώσουν την πτώση της Μοσούλης, τρομοκρατώντας έτσι τους σουνίτες μουσουλμάνους κατοίκους της για να επιτύχουν συγκεκριμένους στόχους εξωτερικής πολιτικής. Λέει ένας κάτοικος της Μοσούλης μιλώντας με το The Cradle:
Υπήρχε ένα σχέδιο για να αφήσουν το ΙΚ [ISIS] να καταλάβει τη Μοσούλη, και οι ΗΠΑ βρίσκονταν πίσω από αυτό. Όλοι εδώ το γνωρίζουν αυτό, αλλά κανείς δεν μπορεί να το πει δημόσια. Ήταν ένας πόλεμος κατά των σουνιτών.
"Σαλαφιστικό πριγκιπάτο"
Καθώς ο πόλεμος στη Συρία μαίνονταν τον Αύγουστο του 2012, η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ (DIA) συνέταξε ένα γνωστό πλέον υπόμνημα που παρείχε τις γενικές γραμμές του σχεδίου που θα οδηγούσε στην πτώση της Μοσούλης.
Το υπόμνημα ανέφερε ότι η εξέγερση που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ και τους περιφερειακούς συμμάχους τους για την ανατροπή της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Δαμασκό δεν καθοδηγούνταν από "μετριοπαθείς αντάρτες" αλλά από εξτρεμιστές, συμπεριλαμβανομένων των σαλαφιστών, της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και της Αλ Κάιντα στο Ιράκ (Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ).
Το υπόμνημα της DIA ανέφερε περαιτέρω πως οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, "οι δυτικές δυνάμεις", καλωσόριζαν την εγκαθίδρυση ενός "σαλαφιστικού πριγκιπάτου" από αυτές τις εξτρεμιστικές δυνάμεις στις σουνιτικές περιοχές της ανατολικής Συρίας και του δυτικού Ιράκ. Στόχος των ΗΠΑ ήταν να απομονώσουν εδαφικά τη Συρία από τον κύριο περιφερειακό υποστηρικτή της, το Ιράν.
Δύο χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2014, το ISIS κατέλαβε τη Μοσούλη, ανακηρύσσοντάς την πρωτεύουσα του λεγόμενου "Χαλιφάτου".
Αν και η τρομοκρατική ομάδα παρουσιάστηκε ως γηγενής στο Ιράκ, το ISIS έκανε πραγματικότητα το "σαλαφιστικό πριγκιπάτο" που προέβλεπε το υπόμνημα της DIA μόνο με τη βοήθεια όπλων, εκπαίδευσης και χρηματοδότησης από τις ΗΠΑ και τους στενούς συμμάχους τους.
Όπλα των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας
Τον Ιανουάριο του 2014, το Reuters ανέφερε πως το Κογκρέσο των ΗΠΑ ενέκρινε "κρυφά" νέες ροές όπλων προς "μετριοπαθείς Σύριους αντάρτες" από τον αποκαλούμενο Ελεύθερο Συριακό Στρατό (FSA).
Τους επόμενους μήνες, ο στρατός των ΗΠΑ και το Υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας αγόρασαν μεγάλες ποσότητες όπλων από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στο Αμμάν της Ιορδανίας για περαιτέρω διανομή στον FSA.
Μετά από εξαντλητική τριετή έρευνα, η χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ Conflict Armament Research (CAR) διαπίστωσε ότι τα όπλα που διοχετεύθηκαν στη Συρία από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία το 2014 μεταβιβάστηκαν γρήγορα στο ISIS, μερικές φορές μέσα σε "μόλις λίγες ημέρες ή εβδομάδες" από την αγορά τους.
"Όσον αφορά τα στοιχεία μας, οι εκτροπείς [της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΠΑ] γνώριζαν τι συνέβαινε όσον αφορά τον κίνδυνο προμήθειας όπλων σε ομάδες στην περιοχή", εξήγησε ο Damien Spleeters της CAR.
Τα όπλα και ο εξοπλισμός που προμηθεύτηκαν οι ΗΠΑ και έφτασαν γρήγορα στο ISIS περιλάμβαναν τα εμβληματικά φορτηγά Toyota Hilux, τα οποία έγιναν συνώνυμα με το εμπορικό σήμα του ISIS.
Ο κουρδικός ρόλος
Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο τα όπλα που προμήθευαν οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία έφτασαν στο ISIS ήταν μέσω του κύριου Κούρδου συμμάχου της Ουάσινγκτον στο Ιράκ, του Μασούντ Μπαρζανί. Συζητώντας τη μυστική χρηματοδότηση για όπλα που εγκρίθηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2014, το Reuters σημείωσε ότι "κουρδικές ομάδες" παρείχαν όπλα και άλλη βοήθεια που χρηματοδοτούνταν από δωρητές στο Κατάρ σε "θρησκευτικές εξτρεμιστικές επαναστατικές φατρίες".
Τους επόμενους μήνες, εμφανίστηκαν αναφορές ότι Κούρδοι αξιωματούχοι του Δημοκρατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (KDP) του Μπαρζανί παρείχαν όπλα στο ISIS, συμπεριλαμβανομένων αντιαρματικών πυραύλων Kornet που εισήχθησαν από τη Βουλγαρία.
Περαιτέρω αποδείξεις για την υποστήριξη του Μπαρζανί προς το ISIS προέρχονται από μια αγωγή που εκδικάζεται επί του παρόντος στο Περιφερειακό Δικαστήριο της Περιφέρειας της Κολούμπια των ΗΠΑ για λογαριασμό του Ταμείου Θυμάτων του Κουρδιστάν.
Η εκτεταμένη αγωγή, της οποίας ηγείται ο πρώην βοηθός εισαγγελέα των ΗΠΑ James R Tate, επικαλείται μαρτυρίες από πηγές με "άμεση μυστική πρόσβαση" σε ανώτερους αξιωματούχους του KDP, υποστηρίζοντας πως οι πράκτορες του Μπαρζανί "έκαναν σκόπιμα πληρωμές σε δολάρια ΗΠΑ σε μεσάζοντες τρομοκράτες και άλλους, οι οποίες μεταφέρθηκαν μέσω των Ηνωμένων Πολιτειών", μεταξύ άλλων μέσω τραπεζών στην Ουάσινγκτον. Αυτές οι πληρωμές "επέτρεψαν στο ISIS να πραγματοποιήσει τρομοκρατικές επιθέσεις που σκότωσαν πολίτες των ΗΠΑ στη Συρία, το Ιράκ και τη Λιβύη".
Επιπλέον, οι πράκτορες έκαναν χρήση "λογαριασμών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που εξυπηρετούνταν από παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με έδρα τις ΗΠΑ για να συντονίζουν και να εκτελούν στοιχεία της συνεργασίας τους με το ISIS".
Είναι αδιανόητο ότι ο Μπαρζανί κανόνιζε τακτικά πληρωμές προς το ISIS από την καρδιά της αμερικανικής πρωτεύουσας χωρίς τη γνώση και τη συγκατάθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Ρητή συμφωνία
Την άνοιξη του 2014, εμφανίστηκαν αναφορές για μια συμφωνία μεταξύ του Μπαρζανί και του ISIS για τη διανομή των εδαφών στο Ιράκ μεταξύ τους.
Ο Γάλλος ακαδημαϊκός και ειδικός στο Ιράκ Pierre-Jean Luizard του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) με έδρα το Παρίσι ανέφερε πως υπήρχε "ρητή συμφωνία" μεταξύ του Μπαρζανί και του ISIS, η οποία "αποσκοπεί στο να μοιραστούν ορισμένα εδάφη".
Σύμφωνα με τη συμφωνία, το ISIS θα καταλάμβανε τη Μοσούλη, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας του Μπαρζανί, οι Πεσμεργκά, θα έπαιρναν το πλούσιο σε πετρέλαιο Κιρκούκ και άλλα "αμφισβητούμενα εδάφη" που επιθυμούσε για ένα μελλοντικό ανεξάρτητο κουρδικό κράτος.
Σύμφωνα με τον Luizard, δόθηκε στο ISIS ο ρόλος της "δρομολόγησης του ιρακινού στρατού, με αντάλλαγμα οι Πεσμεργκά να μην εμποδίσουν το ISIS να εισέλθει στη Μοσούλη ή να καταλάβει το Τικρίτ".
Σε μια αδημοσίευτη συνέντευξη με τον διακεκριμένο Λιβανέζο δημοσιογράφο για θέματα ασφάλειας και συνεργάτη του The Cradwan Mortada, ο πρώην πρωθυπουργός του Ιράκ Νούρι αλ Μαλίκι ισχυρίστηκε ότι για τον σχεδιασμό της επιχείρησης της Μοσούλης πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις στην πρωτεύουσα του ιρακινού Κουρδιστάν, Ερμπίλ, στις οποίες συμμετείχαν αξιωματικοί του αμερικανικού στρατού.
Όταν Αμερικανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν οποιαδήποτε ανάμειξη, ο Μαλίκι απάντησε λέγοντάς τους:
Αυτές είναι φωτογραφίες Αμερικανών αξιωματικών που κάθονται σε αυτή τη συνάντηση ... είστε συνεργάτες σε αυτή την επιχείρηση.
Ο αγωγός του Ηνωμένου Βασιλείου
Ένας κάτοικος από τη Μοσούλη που μιλάει στο The Cradle δηλώνει ότι πολλά από τα μέλη του ISIS που συνάντησε κατά τη διάρκεια της τριετούς κατοχής της πόλης από την ομάδα ήταν αγγλόφωνοι ξένοι, ιδίως οι διοικητές του ISIS.
Από πού προέρχονταν όμως αυτά τα αγγλόφωνα μέλη του ISIS;
Το 2012, οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες δημιούργησαν έναν αγωγό για να στείλουν Βρετανούς και Βέλγους πολίτες να πολεμήσουν στη Συρία. Νέοι άνδρες από το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες στρατολογήθηκαν από τις σαλαφιστικές οργανώσεις Shariah4UK και Shariah4Belgium, που ιδρύθηκαν από τον ριζοσπάστη ιεροκήρυκα και πράκτορα της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών Anjam Choudary.
Οι νεοσύλλεκτοι αυτοί στάλθηκαν στη συνέχεια στη Συρία, όπου εντάχθηκαν σε μια ένοπλη ομάδα, την Katibat al-Muhajireen, η οποία απολάμβανε την υποστήριξη των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Αυτοί οι Βρετανοί και Βέλγοι μαχητές εντάχθηκαν στη συνέχεια στο ISIS μετά την επίσημη ίδρυσή του στη Συρία τον Απρίλιο του 2013.
Μεταξύ αυτών των μαχητών ήταν και ένας Λονδρέζος με το όνομα Mohammed Emwazi. Γνωστός αργότερα ως ο διαβόητος Jihadi John, ο Emwazi απήγαγε τον Αμερικανό δημοσιογράφο James Foley τον Οκτώβριο του 2012 ως μέλος της Katibat al-Muhajireen και φέρεται να τον εκτέλεσε τον Αύγουστο του 2014 ως μέλος του ISIS.
Made in America
Ο διοικητής της Katibat al-Muhajireen, Abu Omar al-Shishani, προσχώρησε επίσης αργότερα στο ISIS και ηγήθηκε ως γνωστόν της επίθεσης της τρομοκρατικής ομάδας στη Μοσούλη. Πριν πολεμήσει στη Συρία και το Ιράκ, ο Shishani έλαβε αμερικανική εκπαίδευση ως μέλος των ειδικών δυνάμεων της χώρας της Γεωργίας.
Τον Αύγουστο του 2014, η Washington Post ανέφερε ότι τα λιβυκά μέλη του ISIS είχαν λάβει εκπαίδευση από στρατιωτικό και μυστικό προσωπικό της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, ενώ πολεμούσαν στη λεγόμενη "επανάσταση" για την ανατροπή της κυβέρνησης του Μουαμάρ αλ Καντάφι το 2011.
Πολλοί από αυτούς τους μαχητές ήταν Βρετανοί αλλά λιβυκής καταγωγής και ταξίδεψαν στη Λιβύη με την ενθάρρυνση των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών για την ανατροπή του Καντάφι. Στη συνέχεια ταξίδεψαν στη Συρία και σύντομα εντάχθηκαν στο ISIS ή στην τοπική θυγατρική της Αλ Κάιντα, το Μέτωπο Νούσρα.
"Μερικές φορές αστειεύομαι και λέω πως είμαι ένας μαχητής φτιαγμένος από την Αμερική", δήλωσε ένας από τους μαχητές στην Post.
Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η σχέση μεταξύ αυτών των μαχητών και των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου έληξε μόλις εντάχθηκαν στο ISIS.
'Ο Μαλίκι πρέπει να φύγει'
Η υποστήριξη των ΗΠΑ στην εισβολή του ISIS στη Μοσούλη είναι εμφανής μέσα από τις ενέργειες που αρνήθηκε να κάνει η Ουάσινγκτον. Οι σχεδιαστές των ΗΠΑ παρακολουθούσαν τις αυτοκινητοπομπές του ISIS που διέσχιζαν την ανοιχτή έρημο από τη Συρία για να επιτεθούν στη Μοσούλη τον Ιούνιο του 2014, αλλά δεν έλαβαν κανένα μέτρο για να τις βομβαρδίσουν.
Όπως αναγνώρισε ο πρώην υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Chuck Hagel, "δεν ήταν πως ήμασταν τυφλοί σε εκείνη την περιοχή. Είχαμε μη επανδρωμένα αεροσκάφη, είχαμε δορυφόρους, είχαμε πληροφορίες που παρακολουθούσαν αυτές τις ομάδες".
Ακόμα και μετά την πτώση της Μοσούλης, και ενώ το ISIS απειλούσε τη Βαγδάτη, οι σχεδιαστές της Ουάσινγκτον αρνήθηκαν να βοηθήσουν αν ο Μαλίκι δεν παραιτείτο από πρωθυπουργός.
Ο Μαλίκι ισχυρίστηκε στη συνέντευξή του στη Mortada ότι αξιωματούχοι των ΗΠΑ απαίτησαν να επιβάλει πολιορκία στη Συρία για να βοηθήσει στην ανατροπή του Άσαντ. Όταν ο Μαλίκι αρνήθηκε, τον κατηγόρησαν πως σαμποτάρισε την επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος στη Συρία και προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν το ISIS για να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Ιράκ.
Αμερικανικές πηγές σχεδόν επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό του Μαλίκι. Η χρηματοδοτούμενη από τον αμερικανικό στρατό Rand Corporation σημείωσε ότι η αμερικανο-ιρακινή σχέση εκείνη την περίοδο είχε γίνει τεταμένη "λόγω της προθυμίας της κυβέρνησης Μαλίκι να διευκολύνει την ιρανική υποστήριξη προς το καθεστώς Άσαντ παρά τη σημαντική αμερικανική αντίθεση".
Όπως εξήγησε ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Ομπάμα, Φίλιπ Γκόρντον:
Ο πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος ότι δεν ήθελε να ξεκινήσει αυτή την εκστρατεία [κατά του ISIS] μέχρι να υπάρξει κάτι που θα έπρεπε να υπερασπιστεί, και αυτό δεν ήταν ο Μαλίκι.
Ο δημοσιογράφος των New York Times Michael Gordon ανέφερε πως ο υπουργός Εξωτερικών John Kerry ταξίδεψε στη Βαγδάτη δύο εβδομάδες μετά την κατάληψη της Μοσούλης από το ISIS για να συναντηθεί με τον Μαλίκι. Απεγνωσμένος για βοήθεια, ο Μαλίκι ζήτησε από τον Κέρι αεροπορικές επιδρομές κατά του ISIS για να προστατεύσει τη Βαγδάτη, αλλά ο τελευταίος του εξήγησε ότι οι ΗΠΑ δεν θα βοηθούσαν αν ο πρώτος δεν παραιτούνταν από την εξουσία.
Τον Ιούλιο του 2014, μαχητές του ISIS μετέφεραν αιχμάλωτο πυροβολικό και τεθωρακισμένα οχήματα των ΗΠΑ πίσω στη Συρία μέσω της ανοιχτής ερήμου. Ο Γκόρντον αναφέρει ακόμη ότι οι αυτοκινητοπομπές του ISIS ήταν "εύκολη λεία για την αμερικανική αεροπορική δύναμη".
Ωστόσο, όταν ο Αμερικανός υποστράτηγος Dana Pittard ζήτησε την εξουσιοδότηση για τη διεξαγωγή των αεροπορικών επιδρομών για την καταστροφή των αυτοκινητοπομπών, ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε, λέγοντας ότι δεν είχαν εκπληρωθεί οι "πολιτικές προϋποθέσεις". Με άλλα λόγια, ο Μαλίκι εξακολουθούσε να είναι πρωθυπουργός.
Γεωπολιτικά κέρδη
Ενώ ισχυρίζονται ότι είναι εχθροί του ISIS, οι σχεδιαστές των ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διευκόλυναν σκόπιμα την άνοδο της τρομοκρατικής ομάδας, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης της Μοσούλης.
Το ISIS βασίστηκε σε μαχητές που εκπαιδεύτηκαν από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, σε όπλα που αγόρασαν οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία και σε δολάρια που προμηθεύτηκαν οι Κούρδοι - και όχι στη λαϊκή υποστήριξη από τους σουνίτες κατοίκους της πόλης - για να κατακτήσει τη Μοσούλη.
Όταν ο αυτοανακηρυχθείς χαλίφης και ηγέτης του ISIS, Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, ανακοίνωσε την εγκαθίδρυση του λεγόμενου Χαλιφάτου στο ιστορικό τέμενος Νούρι της πόλης, δημιούργησε το ίδιο το σαλαφιστικό πριγκιπάτο που περιγράφεται στο έγγραφο της DIA από τους επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Αυτή η ενορχηστρωμένη άνοδος του ISIS όχι μόνο αποσταθεροποίησε την περιοχή, αλλά και εξυπηρέτησε τα γεωπολιτικά συμφέροντα εκείνων που ισχυρίζονται ότι καταπολεμούν την τρομοκρατία.